32.3 C
Vientiane
ວັນພຸດ, ເດືອນມີນາ 16, 2021

ຮູ້ໄວ້! ພະຍາດ ລໍາປີ ສກິນ ດີຊິດສ ອັນຕະລາຍຕໍ່ສັດລ້ຽງ ຕ້ອງປ້ອງກັນເພາະບໍ່ມີຢາປົວໂດຍກົງ

Array

ສຶກສາແນວທາງ ການປີ່ນປົວຮັກສາ ແລະ ອາການຂອງພະຍາດ ລໍາປີ ສກິນ ດີຊິດສ (Lumpy Skin Disease).

ເນື່ອງຈາກພະຍາດ ລຳປີ ສກິນ ເປັນພະຍາດເກີດໃຫ່ມໃນບ້ານເຮົາ ແລະ ເກີດຈາກການຕິດເຊື້ອ ໄວຣັດ ຈື່ງບໍ່ມີຢາປີ່ນປົວໂດຍກົງ ແຕ່ຈະເປັນການຮັກສາຕາມອາການ ແລະ ການບຳລຸງຮ່າງກາຍໃຫ້ສັດມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ ໂດຍເນັ້ນວີທີການປ້ອງກັນການຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍແຊກຊ້ອນໃນອະໄວຍະວະທີ່ມີເຊວເນື້ອເຍື່ອບຸຜິວ (Epithelial cell) ເຊັ່ນ ບາດແຜທີ່ຜີວໜັງ ແລະ ລະບົບທາງເດີນຫາຍໃຈ ເປັນສໍາຄັນ.

ເຊິ່ງການຮັກສາຈັດເປັນເຄດ ແລະ ຂື້ນຢູ່ກັບການປະເມີນທີຖືກຕ້ອງ ໂດຍສະຫຼຸບແນວທາງການຮັກສາ ການປິ່ນປົວພະຍາດນີ້ ຈະເປັນການຮັກສາຕາມອາການ ເຊີ່ງອາການຂອງສັດແຕ່ລະໂຕມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ສາມາດແບ່ງການປີ່ນປົວຮັກສາໄດ້ເປັນ 4 ໄລຍະຕາມອາການດັ່ງຮູບລຸ່ມນີ້:

ໄລຍະທີ 1 ມີໄຂ້ຂື້ນສູງ ງົວ ຈະຊືມ ເລີ່ມເບື່ອອາຫານ ອາດມີນໍໍ້າຕາ ແລະ ນໍ້າມູກໄຫຼເລັກນ້ອຍ ໂດຍມັກຈະເຫັນໃນໄລຍະ1-2 ວັນທໍາອິດກ່ອນ ຫຼື ພ້ອມໆກັບການເຫັນວ່າສັດມີຕຸ່ມຂື້ນຕາມຜິວໝັງ ແຕ່ສັດປວດບາງບ່ອນ ອາດສັງເກດບໍ່ເຫັນໃນໄລຍະນີ້.

ການປີ່ນປົວຮັກສາ ໄລຍະທີ 1 (ເລີ່ມສະແດງອາການ ມີໄຂ້ ມີຕຸ່ມເລັກນ້ອຍ) ໃຫ້ຢາຕ້ານການອັກເສບຊະນິດບໍ່ໃຊ້ສະເຕີຍຮອຍ(Non-steroidal Anti-inflammatory drugs; NSAIDs) ທີ່ເນັ້ນອອກລິດຫຼຸດໄຂ້ ເຊັ່ນ Dipyrone ຫຼື Tolfenamic acid ຫຼື Flunixin meglumine ໃຫ້ວິຕາມິນເພື່ອບໍາລຸງໃຫ້ສັດແຂງແຮງໂດຍສະເພາະເປົ້າໝາຍເຊວເນີ້ອເຍື່ອບຸຜິວ ເຊັ່ນ ວິຕາມິນAD3E ແບບສັກ ຫຼື ພິຈາລະນາໃຫ້ວິຕາມິນ ແລະ ແຮ່ທາດແບບກິນ.

ໄລຍະທີ 2 ມີຕຸ່ມທີ່ຜິວໜັງ ມີຕ່ອມນໍ້າເຫຼືອງໃຕ້ຜິວໜັງບວມ ມີຕຸ່ມແຂງນູນຂື້ນລັກສະນະຄ້າຍຝີຂະໝາດແຕກຕ່າງກັນ ທີ່ຜິວໜັງທຸກຊັ້ນ ແລະ ບາງເທື່ຶອອາດເຫັນເລິກລົງໄປຈົນເຖີງກ້າມຊີ້ນ ຄວາມຮຸນແຮງຂອງອາການຈະຂື້ນຢູ່ກັບການໄດ້ຮັບປະລິມານການຕິດເຊື້ອ ຄວາມແຂງແຮງຂອງສັດ ແລະ ສາຍພັນບາງໂຕເຫັນອາການບວມນ້ຳທີ່ບໍລິເວນລຳຄໍ.

ສາເຫດຈາກຫຼອດເລືອດອັກເສບ (Vasculitis) ຫຼື ການກົດທັບຂອງຕຸ່ມທີ່ຜິວໜັງ ຫຼື ຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງທີ່ບວມ ໃນລູກສັດມັກຈະແດງອາການຫຼາຍກວ່າສັດໃຫຍ່ ແລະ ອາດມີພາວະແຊກຊ້ອນຂອງລະບົບທາງເດິນຫາຍໃຈ ສຳລັບຄວາຍ ຈະເຫັນເປັນຕຸ່ມນ້ອຍໆ ຊື່ງສັງເກດໄດ້ຢາກ ເນື່ອງຈາກຄວາຍມີຜິວໜັງໝາໂດຍອາການໄລຍະທີ 2 ສະແດງຄືຮູບທີ 1 (ສະແດງອາການໃນໄລຍະທີ 2 ງົວມີຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງໃຕ້ຜິວໜັງບວມ ມີຕຸ່ມນູນແຂງຂື້ນທີ່ຜິວໜັງຊື່ງມີລັກສະນະຄ້າຍຝື

ການປີ່ນປົວຮັກສາ ໄລຍະທີ: 2 (ມີຕຸ່ມທີ່ຜິວໜັງຫຼາຍຂື້ນ) ໃຫ້ຢາກຸ່ມ NSAIDs ທີ່ເນັ້ນລົດການອັກເສບ ເຊັ່ນ Tolfenamic acid ຫຼຶ Flunixin meglumine ແລະອາດພິຈາລະນາໃຫ້ຮ່ວມໃນການຮັກສາກໍລະນີລູກສັດທີ່ສະແດງອາການທາງເດີນຫາຍໃຈ; ໃຫ້ວິຕາມິນເພື່ອບຳລຸງໃຫ້ສັດແຂງແຮງໂດຍສະເພາະອະໄວຍະວະເປົ້າໝາຍທີ່ມີເຊວເນື້ອເຍື່ອບຸຜິວ ເຊັ່ນວິຕາມິນ AD3E ແບບສັກ ຫຼື ພິຈາລະນາໃຫ້ວິຕາມິນ ແລະ ແຮ່ທາດແບບກິນ; ກໍລະນີ ລູກງົວ ຫຼື ງົວທີ່ມີອາການທາງເດີນຫາຍໃຈ ບວມທີ່ຄໍ ຫາຍໃຈລຳບາກ ແລະ ມີລັກສະນະບົງບອກວ່າມີການຕິດເຊື້ອແບັກທິເຣຍແຊກຊ້ອນ ອາດພິຈາລະນາເລືອກໃຊ້ຢາຕ້ານເຊື້ອທີ່ອອກລິດໄດ້ດີໃນລະບົບທາງເດີນຫາຍໃຈເຊັ່ນ ຢາຕ້ານເຊື້ອກຸ່ມ Cephalosporin

ໄລຍະທີ 3 ຕຸ່ມທີ່ຜິວໜັງແຕກ ຕຸ່ມນູນທີ່ຜິວໜັງແຕກໂດຍເລີ່ມສັງເກດເຫັນມີນ້ຳເຫຼືອງໄຫຼຊືມຈາກຕຸ່ມ ມີສະເກັດໝາເມື່ອມີຕຸ່ມແຕກຈະເປັນແຜຫລຸມ ມີຂອບນູນສູງ ຊື່ງໄລຍະເວລາການແຕກຂອງຕຸ່ມຜິວໜັງຈະບໍ່ພ້ອມກັນ ໄລຍະທີ່ເຫັນຂອບຕຸ່ມສີດຳເຫັນໄດ້ໃນໄລຍະເວລາປະມານ 1 ອາທິດຈະເກີດເປັນສະເກັດແຜຂື້ນ ແຕ່ໃນບາງໂຕ ທີ່ເຫັນຕຸ່ມມີຂະໝາດໃຫຍ່ອາດເຫັນສະເກັດຢູ່ໄດ້ດົນເຖີງ 1-3 ອາທິດຈະເກີດເປັນສະເກັດແຜຂື້ນແຕ່່ໃນບາງໂຕທີ່ເຫັນຕຸ່ມມີຂະໝາດໃຫຍ່ອາດຈະເຫັນວ່າສະເກັດຢູ່ໄດ້ດົນເຖີງ1-2ເດືອນ ໂດຍສະແດງໃນຮູບທີ່ 2 (ສະແດງອາການໄລຍະທີ 3 ເຫັນຕຸ່ມນູນບໍລິເວນຜິວໝັງຊື່ງເລີ່ມແຕກເປັນແຜຫລຸມ).

ການປີ່ນປົວຮັກສາ ໄລຍະທີ: 3 (ຕຸ່ມທີ່ຜິວໜັງແຕກ) ໃຫ້ຢາຕ້ານເຊື້ອທີ່ອອກລິດກວ້າງ ແລະ ອອກລິດໄດ້ດີທີ່ຜິວໜັງເຊັ່ນ ກຸ່ມ Penicillin; ຢາຂ້າເຊື້ອສະເພາະທີ່ ແລະ ຢາປ້ອງກັນແມງວັນຕອມ ວ່າງໄຂ່ໃສ່ບາດແຜເຊັ່ນ ການໃຊ້ Gentian violet ຮ່ວມກັບຢາຜົງໂຮ່ຍແຜປ້ອງກັນແມງວັນ ຫຼື ຢາສະໜູມໄພທາບໍລິເວນຕຸ່ມຕາມໂຕສັດ; ໃຫ້ຢາກຸ່ມ NSAIDs ທີ່ເນັ້ນລິດລົດການອັກເສບເຊັ່ນ Tolfenamic acid ຫຼື Flunixin meglumine ກໍລະນີ ລູກສັດມີອາການທາງເດີນຫາຍໃຈ ອາດພິຈາລະນາໃຫ້ຢາລົດການອັກເສບ Flunixin meglumine (ເພື້ອຊ່ວຍລົດຜົນກະທົບຈາກ endotoxin ຈາກການຕິດເຊື້ອແບກທິເຮຍ).

ໃຫ້ວິຕາມິນເພື່ອບຳລຸງໃຫ້ສັດແຂງແຮງ ໂດຍສະເພາະອະໄວຍະວະເປົ້າໝາຍທີ່ມີເຊວເຍື່ອບຸເຊັ່ນ AD3E; ກໍລະນີລູກງົວ ຫຼື ງົວທີ່ມີອາການທາງເດິນຫາຍໃຈ ບວມທີ່ຄໍ ຫາໃຈລຳບາກ ແລະ ມີລັກສະນະບົງຊີ້ວ່າມີການຕິດເຊື້ອແບກທິເຮຍແຊກຊ້ອນ ອາດພິຈາລະນາເລືອກ ໃຊ້ປະຕິຊີວະນະທີ່ອອກລິດໄດ້ດີທາງລະບົບທາງເດິນຫາຍໃຈເຊັ່ນ Cephalosporin

ໄລຍະທີ 4 ແຜຕຸ່ມເລີ່ມຫາຍດີ ເປັນໄລຍເລີ່ມມີການຫາຍດີຂອງແຜ ວົງແຜຈະແຄບລົງ ແລະ ຕື້ນຂື້ນຈົນປິດຊະນິດ ແລະ ສີຂົນອາດປ່ຽນໄປໃນຊ່ວງທຳອິດ ໂດຍຫາກສັດເຂົ້າສູ່ໄລຍະນີ້ມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ວ່າສັດໄດ້ຮັບເຊື້ອ ແລະ ສະະແດງອາການມາແລ້ວບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 1 ເດືອນ ໂດຍສະແດງໃນຮູບທີ 3 (ສະແດງອາການໃນໄລຍະທີ່4 ຕຸ່ມນູນທີ່ຜິວໜັງລືມ ແຜແຄບລົງ ຈົນປິດສະນິດ ແລະ ເຫັນມີຂົນໃນໄລຍະຕໍ່ມາທີ່ແຜຫາຍດີ.

ການປີ່ນປົວຮັກສາ ໄລຍະທີ 4 (ແຜຕຸ່ມເລີ່ມດີຂື້ນ) ໃຫ້ຢາຂ້າເຊື້ອສະເພາະທີ່ ແລະ ຢາປ້ອງກັນແມງວັນຕອມວາງໄຂ່ທີ່ບໍລິເວນແຜເຊັ່ນ ການໃຊ້ Gentian violet ຮ່ວມກັບຢາຜົງໂຮຍແຜປ້ອງກັນແມງວັນ ຫຼື ຢາສະໜູນໄພທາໃສ; ໃຫ້ວິຕາມິນAD3E ແລະ ກໍລະນີແມ່ພັນທີ່ໃກ້ຫາຍແລ້ວໃຫ້ແຮ່ທາດຊີລີເນີຍເພື່ອຊ່ວຍເສີມສຸຂະພາບຂອງລະບົບສືບພັນ ແລະ ການເຮັດວຽກຂອງເມັດເລືອດຂາວ.

ໝາຍເຫດ: ແນວໃດກໍ່ຕາມການປີ່ນປົວຮັກສາໃຫ້ຄວນລະວັງຜົນຂ້າງຄຽງ ແລະ ຈຸດປະສົງຂອງຢາແຕ່ລະຊະນິດ ໂດຍສະເພາະຢາກຸ່ມ NSAIDs ການໃຊ້ຕິດຕໍ່ກັນດົນໆຈະກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມລິຄາຍເຄືອງໃນທາງເດິນອາຫານ ແລະ ເປັນອັນລາຍຕໍ່ຕັບ ແລະ ໄຕ ລວມຂໍ້ຈຳກັດຕໍ່ຕັບ ແລະໄຕ ລວມທັງຂໍ້ຈຳກັດການໃຊ້ Tolfenamic acid ໃນສັດອາຍຸນ້ອຍ ແລະ ບໍ່ຄວນໃຊ້ໃນສັດທ້ອງ ແລະ ໃຫ້ມີການງົດໃຫ້ນົມ ຫຼື ບໍລິພວກສັດຕາມໄລຍະການຕົກຄ້າງຂອງຢາໃນເອກະສານກຳກັບຢາ

Latest news

- Advertisement -spot_img

Related news

- Advertisement -spot_img

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here